30 januari 2016

Buien - Depressie V

'I had a black dog, it name was depression,' is een quote die de vaste lezers van mijn blog misschien wel kennen. (Toch niet? Dan kan je dat alsnog ontdekken onder de tag 'Depressie'.) Het is een quote in de verleden tijd en dat past. Ik zou me immers niet meer beschrijven als 'depressief'. Waar ik het vandaag wel over wil hebben, zijn die donkere dagen die er af en toe toch nog zijn...



Het is een regenachtige dag geweest. Passend dus wel dat ik het vandaag ook heb over de wolken in mijn hoofd. Want net als de hemel is ook mijn hoofd soms bedekt met grijs en zwart en duisternis. "Dat is normaal. Iedereen heeft wel eens een mindere dag," zou je kunnen zeggen. Maar het is toch net dat tikje anders.

Er zijn dagen waarop ik mijn bed echt maar héél moeilijk uit kan. Mijn gemoed drukt me die dagen haast fysiek weer het matras in en maakt de ruimte kil. De duisternis sijpelt dan uit mijn hoofd  de kamer in en zorgt er voor dat ik me aan alles stoot. Mijn ogen branden dan met tranen die niet komen en mijn maag... Het zijn van die dagen dat werktaken zoveel groter zijn en ik zoveel kleiner. Ieder kopje afwas is er dan een te veel en doet me uit de keuken vluchten. Wat vervelend is, want wanneer ik me goed voel durf ik die afwas ook meer dan regelmatig te laten aangroeien. En oh, wat spijt me dat op donkere dagen. Iedere verkeerd gestrooide sok, ieder papiertje dat het bureau bedekt, ieder te koken rijstkorreltje... Op zo'n dagen is alles me te veel. Immers: 'ik heb  me amper aangekleed gekregen. Hoe moet iets anders, iets groter ooit gaan lukken?



Ik voel ze nog niet aankomen die dagen. Maar ik ben ze wel gewoon en ik heb ze leren accepteren. Ze hebben een plaatsje gekregen in mijn leven. Achteraf zie ik vaak wel dat het niet zo vreemd is dat er wolken in mijn hoofd zitten. Achteraf zie ik vaak wel hoe de wolken al aan de horizon kwamen piepen, lang voor ze mij het zicht ontnamen: maar moeilijk op tijd naar bed raken, zware discussies, dingen ontwijken, dingen uitstellen, me teveel zorgen maken om anderen, me te weinig zorgen maken om anderen, veel eten, weinig eten, slecht eten... Het zijn tekens aan de wand.

Als er iets is dat ik nog moet leren... Dan is het preventieve zelfzorg. Wat vaker die afwas er doorheen jagen, toch net dat half uurtje eerder naar bed gaan, wat minder vaak het drama opzoeken en wat meer zelfvertrouwen in mijn stem steken wanneer ik mijn vrienden zeg dat ik gisteren eigenlijk ook al pizza had. Maar net zo goed zijn er dingen die ik ondertussen al geleerd heb... Zoals curatieve zelfzorg en aanvaarding. Het weten dat de regen ooit op raakt en er weer zon komt. Het mezelf niet forceren om te veel te willen doen op zo'n dagen, maar terzelfdertijd ook niet alléén maar in bed blijven liggen en na een boek, een snelle hap en een dutje durven stellen dat het zo wel weer mooi is geweest. Zoeken naar een diepgewortelde oorzaak moet op zo'n dagen even niet. En dat takenlijstje... Ik kan er al wat aan beginnen, maar morgen... Morgen is er weer een dag! En dan gaat het vast weer beter met me.


Depressieve buien zullen vast nog wel even deel uit blijven maken van mijn leven. Langzaam leer ik verdriet, pijn maar ook verstarring en stilstand een plekje te geven. Ik probeer er aan te werken en er over te praten eerder als er alleen mee te blijven zitten en te veel over na te denken. En soms lukt dat. Maar soms ook niet. En dat is heus niet zo erg als ik ooit eerst dacht.



1 januari 2016

Over kunst - Over kunstenaars

Gisteren, in een mij voorheen onbekende vlaag van Nieuwjaarsnostalgie, zette ik tijdens de grote feestvoorbereidingen een Nieuwjaarsconcert op als achtergrondgeluid. Een beetje vroeg, aangezien het nog niet echt Nieuwjaar was, maar ach... Het was zeer genietbaar. Vanavond, na het bekijken van een interview met Stephen Fry uit 2013, werd ik aangezet tot het luisteren naar Schumann en Wagner. En het heeft toch wat losgemaakt.


Afbeeldingsbron: Wikimedia

Allereerst... Wie het interview met Fry in de 'Late Late Show' wil bekijken, kan de aflevering in kwestie hier terug vinden. De passages die me aanmaanden tot het luisteren naar muziek gingen over het contrast tussen 'het beroerd worden door Wagners muziek' en 'Wagners ideeën'. (Het luisteren naar Schumann kwam voort uit datzelfde gesprek, wanneer Fry een herinnering verteld van een vrouw die in Auschwitz een bepaald stuk voor Mengele speelde. Meer 'on a side track'...)

Maar dus... Verder gaand op wat er gezegd werd: het is bevreemdend een kunstwerk zo waanzinnig te appreciëren, wetende wat voor iemand een muziekstuk schreef. Zeker als we teruggrijpen naar wat Fry zelf (in hetzelfde interview) zegt over Tchaikovsky en kunst als uiting van iemands wezen. En nu niet dat ik mezelf als héél groot woordkunstenaar beschouw, maar ik heb toch enige voeling met letters en woorden en met de volgorde waarin ik ze plaatsen wil. Het nodigt dus toch ook uit tot een zekere vorm van (zelf)reflectie.


Wanneer ik iets op papier zet dan is dat (vaak) heel wat minder omfloerst. Uit woorden is het ietwat eenvoudiger om een idee af te leiden omdat de denktaal van de meeste mensen bestaat uit diezelfde woorden. Ze bieden een kader, een kapstok die we vrij vlot vertalen kunnen. En toegegeven... Enige context over een schrijver is soms nodig, maar dan nog. (Of vertaal ik woorden beter dan muziek omdat ik er zelf zodanig meer mee geoefend ben? Maar goed, dat is een vraag voor een andere keer.) Maar...

Ik ben iemand met een nogal sterke ideologische basis. Een onderbouw die sterk doorspreekt in mijn dagelijks handelen en in mijn denken. Ongetwijfeld sijpelt die ook meer dan een beetje door in wat ik schrijf. En dan heb ik het niet over de non-fictie. Ik heb het niet over blogteksten zoals deze die ik op papier kwak als ik daar even de aandrang toe voel. Laat ons kijken naar de meer omfloerste zaken: poëzie, verhalen, dat soort gekribbel.

Mijn ideologisch kader is sterk uitgesproken. Quasi-iedereen weet wel zo ongeveer waar ik sta. Ik verbaliseer mijn ideeën, ik neem zelden een blad voor de mond. Maar stel... Stel dat ik ideologisch volledig mis zit. Hoe overtuigd ik ook ben van mijn denken en hoe helder ik mijn wereldbeeld ook denk te hebben... Stel dat ik de bal volledig missla. Door welke bril zal men over pakweg honderd jaar dan kijken naar wat ik neerpende? (Uiteraard: gesteld dat iemand zich de moeite zou getroosten om die dingen te lezen. Ik ben - op dat ene gedicht na - geen gepubliceerd schrijver of bekend persoon.)


En wat met de boeken die ik lees? Wat met de beeldhouwwerken die ik bewonder? Wat met de muziek die ik dagelijks mee kweel? In welke mate is het belangrijk wat voor iemand aan de basis ligt van al die dingen? In welke mate moeten we ons bewust zijn van iemands achtergrond wanneer we een formidabel schilderij van diens hand bekijken? Is het bijvoorbeeld belangrijk te weten wat Rubens dacht? In welke mate weerklinkt een dieper verhaal doorheen wat de gebroeders Grimm verzamelden? Hoe relevant was het privéleven van een Presley of een Jackson?

Ik vind het ideologisch belangrijk dat sprookjes en vertellingen een divers beeld meegeven. Dat het niet enkel gaat om stiefmoeders. Dat er wel eens twee papa's samen opduiken. Dat het ook eens gaat om Fatima. Dus kan ik dan stellen dat ik - althans voor geschreven taal en tenminste gedeeltelijk - veel aandacht heb voor ideologische keuzes van een schrijver? Maar hoe zit dat dan met Wagner wanneer ik luister naar zijn Nevelingenring? En dan hebben we het nog niet eens over hoe men vijftig jaar na Wagner om ging met zijn werk... Wat doet dat met mij als bewuste luisteraar? En hoe bewust ik ook ben... In welke mate doet dat er toe wanneer ik luister?

In de teksten van de liedjes van One Direction stoort het me af en toe welk beeld de vier/vijf heren ophangen. Moet ik dan met muziek ook anders omgaan? Of kan muziek 'minder kwaad' omdat het geen verbale vorm is, omdat het wel verhalen verteld, maar die interpreteerbaar zijn door de luisteraar. Ze zijn niet expliciet. Ze spreken wel, maar waar dan juist van?


Hoe het ook zij... Op de eerste dag van dit nieuwe jaar heb ik al ineens een pak materiaal verzameld om de komende tijd mee aan de slag te gaan. En ja: honger en oorlog zijn dringendere zaken. Maar al te vaak vergeten we de culturele achtergrond waaruit deze symptomen voort komen. Zal muziek in 2016 de wereld gaan redden? Waarschijnlijk niet. Maar dat zal me niet tegenhouden om er over na te denken.



Prettige feesten allemaal. Dat 2016 vrolijk en gezond en liefdevol moge zijn.
En dat jullie me op tijd weten te zeggen wanneer mijn gezwets en mijn herkauw toch weer eens doorslaan! (xoxo)



23 december 2015

Zelfzorg - Tijd voor... een SOA-test.

Als gezonde, actieve homoseksuele man maak ik deel uit van een risicogroep. Ofschoon ik altijd tracht stil te staan bij safer sex is het toch ook belangrijk, voor mezelf en voor de mensen om me heen, dat ik regelmatig een klein beetje extra aandacht spendeer aan mijn seksuele gezondheid. We leven immers in een tijd waarbij dat seks met ('veel') verschillende partners iets meer voor de hand ligt dan vroeger. Daarom zouden we ons beter allemaal regelmatig laten testen. Deze week ging ik zelf weer eens langs de huisarts...



Het is iedere keer weer een beetje eng. Want al ben je nog zo veilig, toch is een testing iedere keer weer een beetje twijfelen. 'Ben ik écht zo goed bezig als ik denk? Heb ik nergens een steekje laten vallen? Is er nergens een ongelukje gebeurd?' Het is een soort spanning die er toch telkens bij komt kijken. Eerst wanneer je de dokter vraagt om nog eens te testen, want het is al weer een half jaar geleden. Maar dan begint het pas. De dag, de twee dagen die je wachten moet. Om dan uiteindelijk, een klein beetje nerveus, de telefoon op te pakken en naar je dokter te bellen voor de uitslag.

Tot hier toe - ik belde vanochtend voor mijn recentste uitslagen - heb ik iedere keer goed nieuws gehad: negatief over heel de lijn. Zowel voor de bloed- als de urinetesten. En hoewel er vandaag wat waarschuwingslichtjes afgingen rond mijn cholesterol, het zwarte spook van SOA's komt voorlopig het huis niet binnen.

Ik weet dat ik een levensstijl heb die dat me in een risicogroep plaatst. Maar wanneer ik rond me kijk, zowel onder mijn vrienden in wat dan 'het milieu' heet als ook bij mijn 'heterovrienden', zie ik dat niet iedereen het altijd zo nauw neemt met safer sex en wat daar bij komt kijken. Daarom toch nog eens een warme oproep... Eens in de zes maanden voor een testje langs de huisdokter. Da's gezonder voor iedereen.



Meer weten over veilig vrijen? Benieuwd naar wat tests inhouden? Meer info via:


20 november 2015

No more. - Over engagementen en politiek.

Hoewel ik mijn internationale kameraden missen zal, hoewel ik vele vrienden hier in Vlaanderen heb leren kennen, hoewel ik mezelf ideologisch nog steeds op die plaats bevind waar ik me al altijd bevonden heb... Het punt is daar waarop een mens eens na moet denken en zeggen: tot hier. Het is genoeg geweest. Rob stopt met politiek.



Ik stel me geen al te grote schokgolven voor wanneer ik die woorden uitspreek. Noch mijn politieke vrienden - die ik door verminderd engagement sowieso al minder zag - noch mijn directe omgeving - die me goed genoeg kent -  zullen versteld staan kijken. Misschien zal ik na vandaag links en rechts  (haha) wel eens een vraagje krijgen uit mijn bredere kennissenkring, maar... Het is echt waar: ik stop.

Toen het allemaal begon, ging het van de meet af aan erg snel. Vanuit een 'Ik richt Animo Hasselt weer op' rolde de bal snel door naar Animo Limburg, naar sp.a Hasselt, naar sp.a Limburg. Dat deed deugd, want ik hongerde er naar de wereld te veranderen. En die honger is er nog steeds. Nog altijdwil ik samen vooruit.  Maar het besef is gegroeid, dat ik dat liever doe vanuit ons sterke middenveld. Liever ben ik spreekbuis dan bestuurder. Liever ben ik dan toch geen Internationaal Secretaris van de Jongsocialisten. Een politieke carrière binnen de sp.a spreekt me ook al even niet meer echt aan. Geef mij maar de concrete zaken: het bevorderen van geletterdheid via mijn werk. Het meedenken over emancipatie met het Regenbooghuis, thuis om de hoek. Een discussie aan de toog of een snedige blogpost.


Daarnaast speelt ook frustratie en desillusie wat mee in de kaart van mijn beslissing. Mijn politieke overtuiging is voor mijn niet louter een ideologie, maar werd - steeds meer - een levenshouding. Diversiteit, democratie, gelijk(waardig)heid, emancipatie... Ik probeer ze niet enkel te schrijven, maar te ademen. Ironisch genoeg zijn het mijn internationale reizen voor de JS die me dat geleerd hebben.
Maar waar ik eens warmte en gedrevenheid voelde, blijkt het groots en machtig huis van 'dé Beweging', 'dé Partij' toch ook met wat tochtgaten te zitten. En hoewel men terecht op kon merken dat ik ze dan maar beter zelf mee dicht timmer, eerder als er voor weg te lopen... Zonder het juiste gereedschap en zonder de nodige energie zal me dat niet lukken. Zeker niet alleen.

Dus is het tijd om er een streep onder te trekken. Met een warm gevoel kijk ik echter terug. Op wat ik heb meegemaakt, op wat ik heb bijgeleerd, maar vooral ook op mensen. Op de vele vrienden in binnen- en buitenland met wie ik mocht kennismaken. Op de mensen achter de politici. Op een familie die zo divers is, maar die me wel een plekje aan hun vuur aanbood. Dankbaar ben en blijf ik  ook voor de leerkansen, de processen, de ervaringen, de studiereizen. Mijn afscheid gaat niet gebukt onder een loodzware mantel van rancune of wrangheid. Het is eerder een vederlicht moment van zelfontdekking. Mijn vriendschappen, ik gooi ze niet in de prullenmand. Mijn ideologie, ze gaat niet plots overboord. En op vraag wil ik mijn schouders heus nog wel eens onder (kleine, afgegrensde) projectjes zetten. Maar hier scheiden onze wegen toch echt. En hoewel ik hoop dat ze af en toe nog eens zullen kruisen, ondanks het feit dat ik wie wel verder gaat op de weg die ik nu verlaat veel succes toewens... Het was tijd.


Wordt niet vervolgd.




3 augustus 2015

Nationale volksliederen - Vijf keer de moeite waard.


Volksliederen. Vaak genoeg blijf ik er ver van weg. Nationalisme, patriottisme, nationale trots... Ik snap waar die dingen (socio-)psychologisch vandaan komen. Maar dat wilt niet zeggen dat ik kan vatten welke merite ik heb in het feit dat ik op een bepaalde plek geboren ben. Ik ben Belg door toeval. Ik vind het zeker niet erg. Maar patriottische gevoelens geeft het me nu ook weer niet bepaald. Vandaag echter, duiken we de voeten eerst in het bad van de liederen die dat soort gevoelens behoren uit te drukken. Vijf keer tekst, uitleg en lied bij hymnes die ik op een of andere manier wel kan smaken...




1. Europahymne (EU)

En we beginnen ineens met een nationale hymne die eigenlijk geen nationale hymne is. Het Europese volkslied is een gedeelte uit de negende symfonie die in 1823 werd gecomponeerd door Ludwig van Beethoven. Officieel is het een zuiver instrumentaal muziekstuk. In de finale van de eigenlijke symfonie gebruikte Beethoven de in 1785 door Friedrich von Schiller geschreven Ode an die Freude (Ode aan de vreugde). Dit gedicht geeft de door Beethoven gedeelde idealistische visie van Schiller weer, die alle mensen als broeders zag.

In 1972 koos de Raad van Europa, die reeds de Europese vlag had ontworpen, het thema van "Ode aan de vreugde" van Beethoven als Europees volkslied en vroeg de bekende dirigent Herbert von Karajan drie arrangementen voor piano, harmonieorkest en symfonieorkest te schrijven. Dit volkslied vertolkt zonder woorden, in de universele taal van de muziek, de idealen van vrijheid, vrede en solidariteit waarvoor Europa staat. In 1985 maakten de regeringsleiders van de Europese Unie van deze muziek het officiële volkslied van de Unie. Het is niet de bedoeling de volksliederen van de lidstaten te vervangen, maar wel om uitdrukking te geven aan de waarden die de inwoners van de Unie delen en aan hun eenheid in verscheidenheid.




 2. Kaiserhymne (AUT) & Das Lied der Deutschen (DEU)

Das Lied der Deutschen (Het Lied der Duitsers, meestal Das Deutschlandlied, Duitslandlied, genoemd) is sinds 1922 in gebruik als Duits volslied. Vanaf 1952 beperkt zich men echter tot het laatste couplet, een situatie die in 1991 werd geofficialiceerd. Als volkslied geniet het Deutschlandlied bijzondere wettelijke bescherming tegen smaad. Nochtans was het in de 19e eeuw een patriottisch drinklied.

De melodie is afkomstig van het door Haydn gecomponeerde 'Gott erhalte Franz den Kaiser', de Oostenrijkse Kaiserhymne. Van 1797 tot aan het ontbinden van het Oostenrijks-Hongaarse in 1918 keizerrijk was het het volkslied van Oostenrijk en later van Oostenrijk-Hongarije. Het was bijzonder populair en werd vertaald in alle veertien in het rijk geldende talen.




3. Nkosi Sikelel iAfrica & Die Stem van Suid Afrika (ZAF)

Sinds 1997 is het volkslied van Zuid-Afrika een lied dat uit twee voorgaande liederen is samengesteld, namelijk Die Stem van Suid-Afrika en Nkosi sikelel' iAfrika.

Die Stem van Suid-Afrika was het volkslied van Zuid-Afrika tijdens het apartheidsregime in het land, Nkosi sikelel' iAfrika was een populair lied van de ondergrondse vrijheidsbeweging. In 1994 verklaarde toenmalig staatspresident F.W. de Klerk beide liederen tot officieel volkslied. In 1997 werd in de nieuwe grondwet de huidige tekst tot officieel volkslied uitgeroepen. Het is een verkorte en gecombineerde versie van de beide liederen, met een nieuw geschreven Engelstalige tekst. Het bevat woorden van vijf van de elf officiële talen van Zuid-Afrika.



4. Marseillaise

De oorspronkelijke versie is een lied dat is geschreven en gecomponeerd door Claude Joseph Rouget de Lisle in de nacht van 25 op 26 april 1792 (De zevende strofe werd later door een onbekende auteur toegevoegd). De originele naam is Chant de guerre de l'Armee du Rhin (marslied van het Rijnleger). De naam Marseillaise dankt het lied aan het feit dat de troepen uit Marseille tijdens de Franse Revolutie het lied zongen bij hun intocht in Parijs. Op 14 juli 1795 werd de Marseillaise tot volkslied van Frankrijk verklaard. Later, tijdens het keizerrijk, werd het lied door Napoleon verboden. De Derde Franse Republiek herstelde in 1878 de Marseillaise in ere herstelde.

Van 1871 (het neerslaan van de Commune van Parijs) tot 1888 (het jaar waarin Pierre de Geyter het oorspronkelijke gedicht van communard Eugène Pottier op muziek zette) werd de melodie ook gebruikt om de Internationale op te zingen. Ten tijde van Adolf Daens, rond 1890, was het zingen van de Marseillaise ook gebruikelijk onder Belgische socialisten. Tijdens de Russische Revolutie (1905) tot aan de Oktoberrevolutie (1917) werd de Internationale nog gezongen op de noten van de Marseillaise.  Ook was de Marseillaise het volkslied van Rusland, vanaf de Russische Revolutie tot het moment dat de Internationale de Marseillaise alsdusdanig verving. Ook andere bewegingen hebben zich in de geschiedenis bediend van de Marseillaise. Zo zongen de zuiderlingen de Marseillaise toen hun staten uit de unie der Verenigde Staten traden en zich bij de Geconfedereerde Staten van Amerika aansloten. In 1989 (nb: op de vooravond van de 200e verjaardag van de Franse Revolutie) zongen Chinese opstandelingen rond een Vrijheidsbeeld van papier-maché op het Plein van de Hemelse Vrede hun versie van de Marseillaise tijdens het Tiananmenprotest.



5. Phleng Chat

Het is vrolijk en duurt niet langer dan een minuut, er zitten geen religieuze verwijzingen in en ondanks enkele vervaarlijke (vnl. nationalistische en militaristische) regels spreekt het vooral over vrede en vrijheid: Het Phleng Chat (Thai: เพลงชาติ) ,  het volkslied van Thailand. Het volkslied werd ingesteld op 10 december 1939. Het werd gecomponeerd door Peter Feit (zijn Thaise naam is: Phra Chen-Duriyang) (1883-1968). Hij was de zoon van een Duitse immigrant en de koninklijke adviseur voor muziek. De woorden bij de melodie zijn van Luang Saranupraphan. Het lied moet niet verward worden met Phleng Sansasoen Phra Barami; de koningslofzang die voor 1939 als volkslied gold en nog steeds veel gehoord is.




---
Deze weetjes komen uit de bundel 'Volksliederen - Cantusbundel met tekst en uitleg' die ik opstelde voor Limburgse Hoogstudentenclub Caeruleus als thematische leidraad voor een zangconvent. Meer liederen? Kijk dan ook eens op mijn codexliederenpagina "Rondgezang & Gerstenat".